Leer schoonmaken: zo doe je het stap voor stap

Leer schoonmaken doe je het best met een vochtige doek en lauwwarm water, eventueel aangevuld met een mild reinigingsmiddel zoals ossengalzeep. Dat klinkt simpel, en dat is het ook, zolang je maar de juiste aanpak kiest voor het soort leer dat je hebt. Gebruik je de verkeerde middelen, dan droogt leer uit, vervaagt het of gaat het barsten.

Eerst bepalen: welk soort leer?

Niet elk leer verdraagt dezelfde behandeling. De meest voorkomende soorten zijn glad leer, nubuck en suède. Glad leer zie je het meest, bijvoorbeeld bij banken, tassen en schoenen. Dit leer heeft een gladde, licht glanzende afwerking en is de makkelijkste variant om schoon te maken. Nubuck en suède hebben een ruwere, fluweelachtige structuur en vragen een heel andere aanpak. Gebruik je op suède of nubuck een natte doek, dan kunnen er vlekken ontstaan die je er nooit meer uitkrijgt.

Twijfel je over het soort leer? Test dan altijd eerst op een onzichtbare plek, bijvoorbeeld aan de onderkant of de achterkant van een kussen. Zo zie je hoe het materiaal reageert voordat je een groot oppervlak aanpakt.

Glad leer schoonmaken: stap voor stap

Voor glad leer heb je weinig nodig. Hieronder een duidelijk stappenplan dat je kunt volgen bij de meeste leren meubels, tassen of jassen.

• Stof eerst af. Gebruik een droge, zachte doek of een zachte borstel om losse vuildeeltjes te verwijderen. Sla de stofzuiger niet meteen aan op leer zonder een zachte borstelkop, want een harde zuigmond kan krassen veroorzaken.
• Maak een doek vochtig met lauwwarm water. De doek mag niet druipnat zijn. Wring hem goed uit zodat hij alleen licht vochtig is.
• Voeg eventueel ossengalzeep toe. Ossengalzeep is een mild, vet reinigingsmiddel dat leer niet uitdroogt. Wrijf de doek er licht mee in en ga daarmee over het leer. Gebruik geen gewoon afwasmiddel of allesreiniger, want die zijn te agressief.
• Verwijder het zeepresidu. Neem een tweede schone, vochtige doek en veeg het oppervlak af om zeeprestjes weg te halen.
• Droog het leer direct af. Dep het oppervlak droog met een zachte droge doek. Laat leer nooit nat liggen of in de zon drogen, want dat trekt het materiaal krom en veroorzaakt barsten.
• Breng een lederconditioner aan. Na het schoonmaken is het slim om een dun laagje lederbalsem of lederconditioner aan te brengen. Dit voedt het leer en houdt het soepel.

Vlekken op leer verwijderen

Verse vlekken zijn altijd makkelijker te verwijderen dan ingedroogde. Dep een verse vlek direct voorzichtig droog met een schone doek. Wrijf niet, want dat duwt de vlek verder het leer in. Ga daarna pas over tot de normale schoonmaakstap met een vochtige doek en ossengalzeep.

Bij hardnekkige vlekken, zoals ballpoint, inkt of vet, kun je een speciale leerreiniger uit de drogist of reparatiezaak gebruiken. Volg altijd de instructies op de verpakking en test eerst op een verborgen plek. Schuurmiddelen, nagellakremover of aceton zijn uit den boze: die tasten de toplaag van leer aan en veroorzaken blijvende schade.

Suède en nubuck schoonmaken

Suède en nubuck schoonmaak je droog. Gebruik een speciale suède- of nubuckborstel om vuil en aangekoekt stof voorzichtig weg te borstelen. Beweeg altijd in dezelfde richting van de vezels. Voor hardnekkig vuil zijn er speciale droge suèdereinigersponsjes verkrijgbaar. Vloeistof gebruik je hier in principe nooit, tenzij het product specifiek voor natte reiniging van suède is gemaakt.

Na het borstelen kun je het materiaal beschermen met een waterafstotende suèdespray. Spuit op afstand en laat goed drogen voordat je het stuk weer gebruikt.

Wat je nooit op leer moet gebruiken

Een paar middelen die je misschien als vanzelfsprekend in de kast hebt staan, zijn slecht voor leer:

• Allesreiniger of bleekwater: te agressief, droogt het leer uit en tast de kleur aan.
• Afwasmiddel: bevat ontvettende stoffen die het leer beschadigen.
• Alcohol of nagellakremover: lost de toplaag op.
• Harde schuursponsjes of schuurmiddel: veroorzaken krassen.
• De wasmachine: leer krimpt en vervormt bij machinewas.

Hoe vaak leer schoonmaken?

Een leren bank of stoel die dagelijks gebruikt wordt, houd je het best elke twee tot vier weken bij met een vochtige doek. Dieper schoonmaken met ossengalzeep is twee tot vier keer per jaar genoeg. Na elke grondige reiniging breng je lederconditioner aan om het materiaal soepel te houden. Wacht je te lang met onderhoud, dan droogt het leer langzaam uit en ontstaan er kleine scheurtjes die moeilijk te herstellen zijn.

De sleutel bij leer schoonmaken is regelmaat en mildheid. Kleine beetjes onderhoud voorkomen grote problemen, en de juiste middelen hoeven helemaal niet duur te zijn. Een vochtige doek en een pot ossengalzeep van een paar euro zijn voor de meeste leren spullen al genoeg.