Koffiezetapparaat schoonmaken: zo doe je het stap voor stap

Een koffiezetapparaat schoonmaken doe je het makkelijkst met een mengsel van water en witte azijn. Dat verwijdert kalkaanslag van binnenuit, zorgt dat de koffie beter smaakt en verlengt de levensduur van het apparaat. Hieronder vind je een compleet stappenplan, plus tips voor de dagelijkse reiniging.

Waarom schoonmaken zo belangrijk is

Kalkafzetting is de grootste boosdoener bij koffiezetapparaten. Water bevat mineralen, en die slaan neer in het verwarmingselement en de slangen. Na verloop van tijd stroomt het water trager door, duurt het zetten van koffie langer en kan het apparaat oververhit raken. Bovendien geeft kalk een bittere nasmaak aan je koffie, ook al gebruik je goede bonen of pads.

Naast kalk bouwt er zich vetaanslag op van koffieoliën. Die zijn niet zichtbaar in de slangen, maar je proeft ze wel: oude koffieoliën worden ranzig en geven een vieze bijsmaak. Regelmatig schoonmaken lost beide problemen op.

Koffiezetapparaat schoonmaken met azijn: stap voor stap

Witte azijn (gewone natuurazijn, geen wijnazijn) is goedkoop, effectief en veilig voor de meeste apparaten. Gebruik geen reinigingsazijn met een hogere concentratie dan 5 tot 6 procent, want dat kan rubberonderdelen aantasten.

1. Maak het waterreservoir leeg en verwijder het koffiefilter en eventuele koffiepads of -cups.
2. Meng 50% water en 50% witte azijn en vul daarmee het waterreservoir tot de maximumstand.
3. Zet het apparaat aan alsof je koffie zet. Laat de helft van het mengsel doorlopen in de kan.
4. Zet het apparaat halverwege uit en laat het mengsel 20 tot 30 minuten inweken. Zo heeft het azijn de tijd om kalkafzetting los te weken.
5. Zet het apparaat weer aan en laat de rest van het mengsel doorlopen.
6. Gooi het azijnwater weg en vul het reservoir twee keer achter elkaar met schoon water. Laat beide keren het water volledig doorlopen. Dit spoelt de azijngeur en -smaak weg.

Na twee spoelbeurten ruikt het apparaat doorgaans niet meer naar azijn. Twijfel je nog? Zet dan een derde kan met schoon water door. Gebruik het eerste kopje koffie daarna altijd als testje: ruik je nog azijn, spoel dan nog een keer.

Hoe vaak moet je een koffiezetapparaat ontkalken?

Als vuistregel geldt: ontkalk je apparaat eens per één tot drie maanden, afhankelijk van hoe hard het water bij jou uit de kraan komt en hoe vaak je koffie zet. In gebieden met hard water, zoals grote delen van Noord-Holland, Zuid-Holland en Utrecht, is maandelijks ontkalken verstandig. Bij zacht water is eens per twee à drie maanden voldoende. Sommige apparaten hebben een kalkindicator die aangeeft wanneer het tijd is.

Dagelijkse reiniging van het koffiezetapparaat

Naast het ontkalken is de dagelijkse schoonmaak minstens zo belangrijk om bacteriegroei en slechte smaken te voorkomen. Dit kost je maar een paar minuten:

• Verwijder na elk gebruik het gebruikte koffiefilter en gooi de koffieprut weg. Laat het filter niet in het apparaat zitten, want vochtige koffieresten schimmelen snel.
• Spoel de koffiekan dagelijks om met warm water. Was hem een paar keer per week af met afwasmiddel.
• Veeg de filterhouder schoon met een vochtig doekje. Koffieoliën hopen zich daar op.
• Laat het deksel van het waterreservoir open staan als het apparaat niet in gebruik is, zodat het kan drogen.

Wanneer gebruik je geen azijn?

Azijn werkt goed, maar is niet voor elk apparaat geschikt. Check de handleiding van je koffiezetapparaat. Sommige fabrikanten raden azijn af en schrijven voor om uitsluitend een merkspecifiek ontkalkingsmiddel te gebruiken, onder meer vanwege garantievoorwaarden. Gebruik bij twijfel een ontkalkingstablet of -vloeistof die geschikt is voor koffieapparaten. Die zijn te koop in supermarkten en kookwinkels en zijn eenvoudig te doseren.

Schoonmaakproducten voor koffiezetapparaten op basis van citroenzuur zijn ook een goed alternatief voor azijn. Ze ruiken minder sterk en spoelen doorgaans iets makkelijker uit.

Met een vaste routine van dagelijks naspoelen en maandelijks ontkalken houd je je koffiezetapparaat in goede staat, smaakt je koffie beter en gaat het apparaat aanzienlijk langer mee.