Houten snijplank schoonmaken: zo doe je het goed

Een houten snijplank schoonmaken doe je het beste met een combinatie van citroensap of witte azijn, zeezout en warm water. Dat klinkt eenvoudig, en dat is het ook, zolang je een paar basisregels in de gaten houdt. Want hout is gevoelig: verkeerd schoonmaken beschadigt de plank, trekt vocht aan en kan bacteriën juist vasthouden in plaats van verwijderen.

Houten snijplank schoonmaken: het stappenplan

Gebruik dit stappenplan voor een grondige schoonmaakbeurt. Dit is iets anders dan even afspoelen na het snijden; deze aanpak gebruik je als de plank echt schoon moet, bijvoorbeeld na rauw vlees of vis, of als hij begint te ruiken.

• Stap 1: Wrijf de plank in met citroensap of witte azijn. Beide werken ontvettend en hebben een licht antibacterieel effect. Citroensap ruikt aangenamer; witte azijn werkt iets krachtiger.
• Stap 2: Strooi een flinke laag grof zeezout over het natte oppervlak. Het zout werkt als schuurmiddel en trekt samen met het zuur vuil en geurtjes uit het hout.
• Stap 3: Schuur met een halve citroen (of een schuursponsje) de plank goed in. Beweeg met de nerf mee, niet er dwars overheen, zodat je het hout niet onnodig beschadigt.
• Stap 4: Spoel de plank af met warm water. Gebruik geen kokend water; dat kan het hout doen scheuren of uitzetten.
• Stap 5: Droog de plank direct af met een theedoek en zet hem rechtop te drogen, zodat beide kanten lucht krijgen. Leg hem nooit plat neer terwijl hij nog nat is.

Dit stappenplan is geschikt voor periodieke reiniging. Na normaal gebruik (groenten snijden, brood snijden) is afspoelen met warm water en afdrogen vaak genoeg.

Na rauw vlees of vis: extra aandacht nodig

Heb je rauw vlees of rauwe vis gesneden? Dan is het verstandig om na het schoonmaken met citroensap en zout ook een oplossing van water en een scheutje witte azijn over de plank te wrijven en dit een paar minuten in te laten trekken. Spoel daarna goed af. Dit vermindert het risico op bacteriën zoals salmonella aanzienlijk. Nog veiliger is het om voor rauw vlees en vis gewoon een aparte snijplank te gebruiken, het liefst van kunststof, die je wél in de vaatwasser kunt stoppen.

Wat je nooit moet doen

Een houten snijplank mag nooit de vaatwasser in. De combinatie van heet water, stoom en agressief vaatwasmiddel trekt diep in het hout, waardoor de plank kromtrekt, scheurt of barst. Hetzelfde geldt voor weken in de gootsteen: ook dat beschadigt het hout snel.

Gebruik ook geen bleekwater of agressieve schoonmaakmiddelen op een houten plank. Die trekken in het hout en kunnen de smaak van je eten beïnvloeden. En schurende schoonmaaksponsjes halen de toplaag van het hout weg, waardoor de plank juist meer vuil vasthoudt.

Geurtjes verwijderen uit een houten snijplank

Knoflook, ui en vis laten hardnekkige geurtjes achter in hout. Het citroensap-zoutmethode helpt hier al goed bij. Wil je een sterker resultaat, meng dan een eetlepel bakpoeder met wat citroensap tot een pasta, smeer dit op de plank en laat het tien minuten intrekken voor je afspoelt. Bakpoeder neutraliseert geuren effectief zonder het hout te beschadigen.

Onderhoud na het schoonmaken: insmeren met olie

Na het schoonmaken is je plank schoon, maar ook droger dan normaal. Smeer de plank daarom regelmatig in met een neutrale olie: gebruik hiervoor minerale olie (ook wel snijplankolie of houtolie), of gewoon ongeraffineerde kokosolie. Zonnebloemolie of olijfolie zijn minder geschikt, omdat ze kunnen oxideren en ranzig gaan ruiken.

Smeer een dunne laag olie over de plank, laat dit een nacht intrekken en wrijf de volgende dag de rest weg met een droge doek. Dit houdt het hout soepel, voorkomt scheuren en zorgt dat de plank minder snel vuil opneemt. Een keer per maand is een goede richtlijn, vaker als de plank er droog of dof uitziet.

Een goed onderhouden houten snijplank gaat jaren mee. De sleutel zit in drie dingen: regelmatig schoonmaken met natuurlijke middelen, nooit langdurig in water laten staan en af en toe oliën. Doe je dat consequent, dan blijft je plank hygiënisch en mooi van uiterlijk.