Borduren op kleding: zo doe je het stap voor stap

Borduren op kleding is een toegankelijke manier om een trui, shirt of spijkerjasje een persoonlijk tintje te geven. Met een borduurring, wat borduurgaren en een naald kun je al aan de slag, ook als je nog nooit eerder hebt geborduurd. Het enige wat je nodig hebt, is wat geduld en de juiste voorbereiding.

Welke materialen heb je nodig?

Voor borduren op kleding heb je maar een paar basisspullen nodig. Een borduurring zorgt ervoor dat de stof strak gespannen blijft tijdens het naaien, wat een nette afwerking geeft. Verder heb je een borduurnaald (met een groot oog), borduurgaren in de kleuren van jouw keuze, en een stuk kleding dat je wilt bewerken.

Kies bij voorkeur kleding van een stevige, geweven stof zoals katoen of denim. Dunne of rekbare stoffen zoals jersey zijn lastiger te borduren, omdat ze uitrekken of vervormen als je de naald erdoorheen trekt. Voor beginners is een strak geweven katoenen shirt de makkelijkste start.

Borduren op kleding: stap voor stap

1. Teken je ontwerp op de stof. Gebruik een wateroplosbaar borduurstift of een lichtbak om je ontwerp over te brengen op de plek waar je wilt borduren. Houd het eenvoudig als je net begint: een klein bloemetje, een tekst of een geometrische vorm werkt prima.
2. Spoel de stof voor als dat nodig is. Kleding kan inkrimpen bij de eerste wasbeurt. Was het kledingstuk eerst voordat je begint, zodat je borduurwerk niet gaat rimpelen na de eerste was.
3. Zet een stuk stabilisator aan de binnenkant. Plak of rijg een stuk borduurstabilisator (ook wel vlieseline) aan de binnenkant van de stof op de plek die je gaat borduren. Dit voorkomt dat de stof rekt of vertrekt terwijl je naait, en geeft je borduurwerk meer stevigheid.
4. Klem de stof in de borduurring. Zorg dat de stof mooi strak gespannen staat in de ring, maar rek de stof niet uit. Bij kleding met naden of dikke zomen kan dit soms wat meer moeite kosten. Bij rekbare stoffen is extra voorzichtigheid geboden.
5. Begin met borduren. Kies een steeksoort die past bij je ontwerp. Voor contouren gebruik je de stengel- of splitsteek; voor gevulde vlakken de satijnsteek of de vulsteek. Start altijd aan de binnenkant van de stof zodat je beginknoop niet zichtbaar is aan de buitenkant.
6. Verwijder de ring en stabilisator. Haal na het borduren de ring eraf en verwijder de stabilisator voorzichtig. Scheurbare stabilisator kun je er met kleine stukjes aftrekken; wasbare stabilisator verdwijnt bij het wassen vanzelf.

Veelgemaakte fouten bij het borduren op kleding

Een van de meest voorkomende fouten is de borduurring te lang op de stof laten zitten. Zeker bij dunne of gekleurd geverfde stoffen kunnen de ringen een afdruk achterlaten die niet meer weggaat. Werk je borduurwerk altijd in korte sessies af en haal de ring eraf als je een pauze neemt.

Een andere valkuil is het overslaan van de stabilisator. Zonder die extra laag aan de binnenkant kan de stof gaan trekken, wat je ontwerp scheef of bobbelig maakt. Bij stretchstof is dit probleem nog groter. Is je kleding erg rekbaar? Dan kun je beter kiezen voor een innaaibare ijzelstabilisator (ook wel cut-away stabilizer) die je na het borduren laat zitten.

Let ook op de trekspanning van je garen. Te hard trekken maakt de stof rondom je borduursel rimpelig en geeft een onrustig resultaat. Houd het garen gelijkmatig gespannen en gebruik niet te lange garenstukken (maximaal zo’n 40 tot 50 centimeter), zodat het garen niet in de war raakt.

Welke steeksoorten werken goed op kleding?

Voor kleding zijn stevige steeksoorten het handigst, omdat de stof regelmatig gewassen en gedragen wordt. De stengelsteek is ideaal voor letters, lijnen en contouren. De satijnsteek geeft mooie gevulde vlakken, maar vraagt wat meer oefening om gelijkmatig te houden. De Franse knoop is perfect voor kleine details zoals bloemhartjes of stippen.

Vermijd te losse steeksoorten met lange draden aan de oppervlakte, zoals lange losse vulslagen. Die blijven sneller haken aan iets en kunnen bij wassen loslaten of uittrekken.

Wassen en onderhoud van geborduurd kleding

Geborduurd kleding was je het beste op de binnenkant met een kort, koel programma (maximaal 30 graden). Draai het kledingstuk binnenstebuiten voordat het de wasmachine in gaat. Zo bescherm je de borduursteekjes tegen wrijving. Vermijd de droger: hitte en tumbling zijn slecht voor de garens en de stof eromheen. Hangend drogen op kamertemperatuur is de veiligste optie.

Met de juiste steeksoorten, een stabilisator en een zachte wasbehandeling gaat een borduurseltje op kleding erg lang mee. Het is een kleine investering in tijd die een gewoon kledingstuk omtovert tot iets wat er uniek uitziet.